Ana Sayfa
Makaleler
Sivil Toplum
Gönüllü Toplumsal Katkı

Ekonomik kriz derinleştikçe dünyada sosyal destek ihtiyacı olan toplum kesimleri de genişliyor. Vaclav Havel’in dediği gibi “Dünyayı kurtaracak olan insan yüreği, insanın düşünme yeteneği ve insani sorumluluğudur.” Bu nedenle, toplumsal sorunları yüreğinde hisseden ve bu konuda çaba göstermek isteyenler konuya geniş bir bakış açısından yaklaşmalı. Çünkü, sorunların çoğu konuya daha çok kaynak ayırarak değil, kaynakları daha etkin kullanarak çözülebilir.

Toplum olarak kaynaklarını yenilikçilik ve yaratıcılık için kullananlar gelişme hızlarını artırarak başarılı oluyorlar. Projelere ve yeni girişimlere daha fikir aşamasında sağlanan finansmana da girişim sermayesi deniliyor. Girişim sermayesinin bolluğu test edilen fikir ve projelerin sayısını ve aralarından büyük başarılara ulaşanların çıkmasını sağlıyor.

Toplumsal sorunlara sahip çıkmak ve farklılık yaratmak için yola çıkan gönüllüler de girişim sermayesinden faydalanmaya başladılar. Bir başka ifadeyle sadece iş dünyasındaki yeni fikirler değil, aynı zamanda toplumsal sorunlara çözümler getirmeye çalışan projeler de girişim sermayesinden faydalanıyorlar.

İş dünyasında olduğu gibi kar amacı gütmeyen kurumlarda da girişim sermayesi sağlayan kişi ve kuruluşlar sadece bağış yapmakla yetinmeyip, projelerin başarılı olması için yönetimsel destek de sağlıyorlar. Çoğu kez bu destek projelerin başarısı için en az finansal destek kadar önemli. Özellikle gönüllü kuruluşlarda yönetim tecrübesi ve sistemleri özel sektördeki kadar gelişmemiş olduğundan bu desteğin önemi daha da artıyor.

Bağışçı olarak girişim sermayesi sağlayanların dikkat ettikleri bazı ortak özellikler var: (1) Projelerin gerçek bir ihtiyaca cevap vermesi; (2) Sağlanan bağışın güvenilir ve etkin bir yönetim kadrosu tarafından yönetilmesi; (3) İyi bir model oluşturulduğunda ekonomik olarak çağaltılma fırsatının olması; (4) Projenin dönemsel masraflarını karşılayacak gelir kaynaklarına sahip olması; (5) Proje sonuçlarının ve faydalarının düzenli olarak ölçülerek şeffaflıkla paylaşılması.

Ülkemizde de sosyal sorunların çözümünde bu anlayışın yerleşmesi önemli faydalar sağlayabilir. Ancak, öncelikle bağışçıların bağışlarını fiziksel yapılar oluşturmak üzere değil, soruna çözüm getirecek (belki de yeni bir fiziksel yapıya ihtiyaç duymayacak) projelere yönlendirme anlayışına gelmeleri gerekiyor.

İkinci anlayış değişimi ise gönüllü kuruluşların yönetimi ile ilgili: Vakıf ve derneklere zamanını ve/veya parasını bağışlayanların profesyonel kadroya ve yönetim sistemlerine yapılacak yatırımlara karşı cimri davranmaları bu kurumların gelişmesinin önünde önemli bir engel oluşturuyor. Örneğin ülkemizde de Eğitim Gönüllüleri Vakfının başarısı sadece topladığı bağışlarla değil, aynı zamanda geliştirdiği yenilikçi eğitim yaklaşımlarına da bağlıdır. Benzer şekilde, KalDer’in Ulusal Kalite Hareketi ile özel sektör, kamu sektörü ve gönüllü kuruluşların yönetim kalitesini artırma çabalarının temeli kaynkların daha etkin kullanılmasını sağlayacak bilginin paylaşılması ve kurumları bu yönde teşvik edilmesidir.

Değişim gerektiren üçüncü alan ise, bu tip kurumlarda sonuçlar yerine girdilerin başarı kriteri olarak kullanılması. Sağlanan faydanın yaygınlığı ve etkinliği ölçülmeksizin projenin başarısından söz etmek mümkün değildir. Dolayısı ile güç te olsa sonuçları ölçmek için ayrılacak kaynaklar, proje verimliliğini artıracak önemli bir girdi olarak görülmelidir.

Son olarak, iş hayatında olduğu gibi gönüllü kuruluşlarda da yeni fikirlerin test edilmesinde riskten korkmak, yaratıcılığı sınırlandırır. Bu konudaki anlayışımızı değiştirmek, denenmemişi denemek sosyal konularda önemli atılımların başlangıcı olabilir. Özel Sektör Gönüllüler Derneği’nin verdiği En Yaratıcı Gönüllülük Projesi Ödülü şirketlerin gönüllülük çalışmalarında bir toplumsal ihtiyacı belirleyerek buna yaratıcı ve kalıcı çözüm geliştiren projeleri teşvik etmeyi hedeflemektedir.

Özetle, toplumsal sorunlarla ilgilenmeyi sadece bağışta bulunarak değil, aynı zamanda sonuç odaklı yönetimsel destek de sağlayarak ve yenilikçi çözüm önerilerinin test edilmesini sağlayarak gerçekleştirmeliyiz. Toplumsal gelişme iş dünyasında olduğu kadar, gönüllü kuruluşlarda da iyi yönetim, yenilikçilik ve yaratıcılıkla sağlanır.

Dr. Argüden
yarguden@arge.com


Şubat 13, 2009
Topluma Bir Şey Verebilmek En Büyük Zenginlik
Özel Sektör Gönüllüler Derneği başkan yardımcısı Yılmaz Argüden, derneğin 10 yıldan bu yana yürüttüğü projeleri ve...
Mayıs 24, 2012
1.000.000 “İyi” Internet Kullancısı Aranıyor
Müracaat: www.ekledestekle.com Önemli not: Adayların ekranlarından bir satır verecek kadar “iyi” olmaları yeterlidir. Bu panolar dikkatinizi...
Ocak 20, 2012
+1 Sosyal Adım
Internet ve sosyal medya konusundaki gelişmeler insanların, toplumların davranış biçimlerini de değiştiriyor. Arap dünyasında güçlü sanılan...
Mart 21, 2011
Kurumsal Sosyal Sorumluluğun Faydaları
Şirketler her geçen gün çevre konuları, insan hakları, yolsuzlukla mücadele gibi toplumsal konularla daha yakından ilgilenme...
Ekim 8, 2010
Sorumlu Yatırımlar
Dünya teknolojik gelişmelerle her geçen gün daha da küçülüyor. Herhangi bir ülkede yapılacak yatırımların olası etkilerinin olumsuz...
Temmuz 10, 2010
Küresel İlkeler Sözleşmesi Sektörel Yayılım
Küresel İlkeler Sözleşmesi (Global Compact) Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Kofi Annan tarafından ilk olarak 31 Ocak...
Haziran 4, 2010
Gönüllü Toplumsal Katkı
Ekonomik kriz derinleştikçe dünyada sosyal destek ihtiyacı olan toplum kesimleri de genişliyor. Vaclav Havel’in dediği gibi...
Şubat 13, 2009
Pazarlıkta Uzlaştırıcı Destek Kullanmak
Pazarlıkta kolaylaştırıcı, arabulucu veya hakim olarak görev yapmak üzere uzlaştırıcı destek kullanılabilinir. Bu tip bir destek...
Dünya Gazetesi
Mayıs 2, 2008
Küresel İlkeler Sözleşmesi
On sene önce Davos’ta düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu sırasında, Birlesmis Milletler Genel Sekreteri Kofi Annan iş...
Temmuz 13, 2007
Gönülden Ödüller
Geçen hafta Türkiye’de ilk kez şirketlere “Gönüllülük Ödülleri” verildi. Beşinci kuruluş yıldönümünü kutlayan Özel Sektör Gönüllüler...
Dünya Gazetesi
Haziran 29, 2007
Türkiye Müşteri Memnuniyeti Endeksi
KalDer, senelerdir Türkiye’de yönetim kalitesinin geliştirilmesi için çalışıyor. 1991 yılından bu yana KalDer, “ülkemizdeki tüm özel...
Dünya Gazetesi
Eylül 28, 2006
Sosyal Sorumluluğun Parametreleri
Kurumsal sosyal sorumluluk kavramı şirketlerin gündeminde her geçen gün daha önemli bir yer alıyor. Bu kavramın...
Dünya Gazetesi
Ekim 12, 2005
Ulusal Kalite Hareketi
Yaşam kalitemizi geliştirebilmek için her düzeyde yönetim kalitemizi geliştirmeliyiz. İşte bu anlayışı yaymak üzere 1998 yılında...
Dünya Gazetesi
Eylül 28, 2005
Sosyal Girişimcilik ve Sivil Toplum Kuruluşlarında İyi Yönetişim
İnsan, doğasında olan “yararlı olma” duygusunu, parasal karşılık beklemeden bir amaca bağlanma, içinde bulunduğu topluma bir...
Mart 28, 2005
Bilimsel Çalışmalara Politika Üretmek
Ülkemizde politika üretmek (“policy analyses”, “policy development”) kavramı, politika yapmak (“politics”) kavramı ile karıştırılıyor. Zaten politika...
Dünya Gazetesi
Ekim 8, 2004
STK’lardan İş Dünyasına Dersler
Güçlükten güç doğar. Zorlukları aşmanın en önemli kazanımı bu süreçte edinilen yetkinliklerdir. Sivil toplum kuruluşlarını (STK)...
Dünya Gazetesi
Temmuz 9, 2004
Özel Sektör Gönüllüleri
Geçen hafta gazetelerde ülkemizdeki sivil toplum örgütlerine bir yenisinin eklendiği haberi yer aldı: Özel Sektör Gönüllüler...
Dünya Gazetesi
Haziran 20, 2003
Yaratıcı Zekat
Büyük dinlerin ortak ilkelerinden birisi de toplumsal dengenin sürdürülebilmesi icin çevremizdekilerin sorunlarına ilgi duyma ve onlara...
Dünya Gazetesi
Aralık 7, 2002
Sosyal Girişimcilik
Girişimcilik sadece iş dünyasında değil, aynı zamanda toplumsal sorunların çözümünde de etkili oluyor. 21. yüzyılın toplumsal...
Dünya Gazetesi
Haziran 22, 2002
Sosyal Girişimcilik
Girişimcilik fikir üretmek, yenilik veya geliştirme yapmaktır. Girişimciliğin tanımında yenilikçilik vardır, risk alma, fırsatları kovalama ve hayata...
Haziran 22, 2002
Sivil Toplum Kuruluşlarında İyi Yönetim
İnsan, doğasında olan “yararlı olma” duygusunu, parasal karşılık beklemeden bir amaca bağlanma, içinde bulunduğu topluma bir...
Dünya Gazetesi
Mart 30, 2002
Sosyal Sorumluluk
Yaşam sorumluluk gerektirir. İçinde yaşadığımız toplumda, ülkemizde ve Dünya’da yaşam kalitesinin arzuladığımız düzeye gelmesi için kişisel...
Dünya Gazetesi
Ocak 5, 2002
Sivil Toplum Destekli Üniversite
“Yalnızca eğitimli kişiler gerçekten özgürdür.” Epictetus Çağımızda eğitimin önemi gün geçtikçe artıyor. Sadece daha yüksek katma...
Sabah Gazetesi İşte İnsan Eki
Mayıs 21, 2000