Ana Sayfa
Makaleler
Kamu Reformu
İyi Yönetişim El Kitabı

Kamu kaynaklarını doğru ve verimli bir şekilde kullanmak bir ülkenin gelişimi için en önemli konulardan birisidir. Siyaset, kamu kaynaklarının kullanımında karar verici konumda olma hak ve sorumluğunu üstlenmek üzere yapılır. Neyin “doğru” olduğu konusunda farklı toplum kesimlerinin farklı öncelikleri olsa da, kamu kaynaklarının doğru kullanımının önündeki temel engel bu öncelik farkları değil, kamu sektöründe yönetim biliminin yeterince değerlendirilmemesidir. Bu nedenle, siyasetçilerin sadece öncelikler üzerine değil, aynı zamanda süreçleri de içeren iyi yönetişim konusuna eğilmeleri ülke gelişimi açısında kritik önemdedir. Bu konuda TESEV’in “İyi Yönetişim” Programı tarafından hazırlanan ve yeni çıkan “İyi Yönetişim El Kitabı” ülkemizde katılımcı demokrasinin ve kamu sektörü yönetim kalitesini artırmak isteyenlerin başucu kitabı olmaya adaydır.

Bu kitapta ele alınan yöntemler ülkemizde altı ilde gerçekleştirilen pilot çalışma ile geliştirilmiş ve birlikte bir bütün oluşturmaktadır. Bu çalışma Dünya Bankası tarafından Mısır ve Polonya gibi yerel yönetim reformu yapmakta olan ülkelere örnek olarak gösterilmekte ve Harvard Üniversitesi bu çalışma hakkında bir sunum yapmak üzere TESEV’i davet etmektedir. Türkiye’de gerçekleştirilen bu projeye dünyanın gösterdiği ilgiyi ülkemiz siyasetçileri, kamu yöneticileri ve sivil toplum kuruluşlarının da göstermesi ve bu yöntemlerin yaygın şekilde kullanıma alınması refah düzeyimizi artırmada faydalı olacaktır.

Projenin amacı ülkemizdeki kamu kaynaklarının kullanım etkinliğini artırmak üzere vatandaşın karar mekanizmalarına katılımını sağlayacak araçlar ve örnekler oluşturmaktır. Bu nedenle, iyi yönetişimin gerektirdiği katılımı sağlayabilecek yerel sivil toplum kuruluşlarına yerel üniversitelerden destek sağlayarak kurumsal kapasitenin geliştirilmesi hedeflenmiştir. Ayrıca, stratejik planların vali, belediye başkanı gibi yerel yöneticlerle, ilgili sivil toplum kuruluşlarının katılımıyla yapılması sağlanarak tarafların bu konudaki yönetim süreçleri konusunda deneyim kazanmaları amaçlanmıştır.

Ancak, bu projenin belki de en yenilikçi kısmı bu süreçler için girdi oluşturan bilgilerin derlenmesi ve sunulması amacıyla oluşturulan araçlardır. Bu araçlar gelişmişlik haritaları, kamu harcama analizleri ve hizmet memnuniyet araştırmaları olarak özetlenebilir. İlk kez bu araçlar kullanılarak hazırlanan stratejik planların uygulamaya ne kadar yansıdığı ve sene içinde alınan kararların sonuçlarının incelenmesi için etki analizlerinin de düzenli olarak yapılması ve sürekli öğrenme ve gelişmenin sağlanabilmesi için performansın en iyilerle kıyaslanması önemlidir.

Ülkemizde kamu kaynaklarının kullanımı konusunda karar vermeden önce yeterince bilgiye dayalı mevcut durum analizi yapılmıyor. Üstelik, yapıldığı varsayılan çalışmalar vatandaş katılımını sağlayacak bir şekilde onlarla paylaşılmıyor. Oysa, neyin hangi seviyeye geliştirmeyi hedeflediğini açıkça ortaya koymayan bir politikanın etkinliğini ölçmek mümkün olmaz. Bu nedenle, ilk yapılan çalışma vatandaşların herhangi bir ildeki dağılımını eğitim düzeyi, yaş grubu, sağlık düzeyi, elektrik veya suya ulaşılabilirlik gibi 200’ü aşkın gelişmişlik göstergesinin vatandaşların kolay algılamasını sağlayacak şekilde haritalarla sunulmasını hazırlamak oldu. Bu ‘Gelişmişlik Haritaları’ bir okulun, bir yaşlılar evinin nereye yapılmasının daha faydalı olacağı gibi temel soruları cevaplandırmakta bilgiye dayalı kararların verilmesine yardımcı olduğu gözlemlendi. Örneğin, böylesi bir bilginin karar girdisi olmadığı durumda yapılan yatırımın siyasetçiye prestij sağlayacağı düşünülen ancak kullanımı kolaylaştırıcı olmayan bir yere yapılması olasılığının çok daha yüksek olduğu görülüyor. Bir başka örnek olarak, gelişmişlik haritalarının birçok yerde yeşil kart kullanımının en yoğun olduğu yerlerin en çok gereksinim duyulan yerler değil, siyasetçiye en kolay ulaşılan yerler olduğu gözleniyor!

Özel sektörde ‘müşteri odaklı’ çalışma felsefesinin kamu sektöründeki paraleli ‘vatandaş odaklı’ çalışmadır. Vatandaş odaklı bir çalışma, öncelikle kamu kaynaklarının hangi vatandaşların, hangi gereksinimlerini karşılamak üzere kullanıldığının bilinmesini gerektirir. Bu nedenle gerçekleştirilen ‘Harcama Analizleri’ ülkemizde yerel yönetimler, merkezi hükümet, sosyal güvenlik kuruluşları gibi farklı kamu kurumlarının kullandığı kaynakların bütününün nereye gittiğini ve verimli kullanımı denetlemede kullanılabilecek kıyaslama çalışmaları yapılmasına yardımcı oluyor. Örneğin, sadece kendisine verilen kadroya uygun olarak maaş verip vermediği kontrol edilen bir kamu biriminin, ne kadar fayda sağladığı ve dolayısıyla ne kadar kadro ihtiyacı olduğu konusunda sorgulanmaması çok önemli verimsizliklere yol açabiliyor!

‘Hizmet Memnuniyet Araştırmaları’ da sadece siyasetçilere yakın olanların değil, tüm vatandaşların hangi konulara öncelik verdiği ve vatandaş memuniyetini en çok artıracak kararlar konusundaki bilginin ortaya çıkmasına ve paylaşılmasını sağlamaktadır.

Özetle, ‘İyi Yönetişim El Kitabı’ kamu kaynaklarının doğru kullanımını sağlamak üzere yol gösterici bilimsel araç ve süreçleri ortaya koyan bir çalışmanın yaygınlaşması için ortaya konan bir eserdir.

Dr. Argüden
yarguden@arge.com


Dünya Gazetesi
Haziran 27, 2008
En Büyük İsraf: Zaman İsrafı
Toplum olarak yaşam kalitemizi artırmak istiyorsak, öncelikle zamanı nasıl değerlendirdiğimize odaklanmalıyız. Örneğin, okul çağındaki 18 milyon...
Ocak 13, 2013
Kamu Yönetiminde Karar Kalitesi
İnsanoğlu, özlemlerini gerçekleştirebilmek, yaşam ile ilgili risklerini yönetebilmek üzere topluluklar halinde yaşamaya başladığından bu yana ortaklaşa...
Haziran 2, 2012
Demokraside Rekabet Engelleri
İnsanların bir toplum olarak yaşamlarını bir arada sürdürebilmeleri ve refah düzeylerini geliştirecek fırsatlara sahip olabilmeleri için...
Eylül 24, 2010
Verimliliği Artıran Şehirler
Dünyada şehirleşme ve ekonomide hizmet sektörünün payı her geçen gün artıyor. Her geçen gün daha çok insan...
Eylül 10, 2010
Hissedar Olarak Devlet
Ekonomik kriz dünyada birçok bankanın devletleştirilmesine neden oldu. Bunların arasında Fortis, Dexia gibi bizim daha önce...
Dünya Gazetesi
Kasım 13, 2009
Yalın Devlet
Küresel ekonomik kriz dünyada devletlerin rolünün tekrar tartışılmasını gündeme getirdi. İnsanların bir toplum olarak yaşamlarını bir...
Dünya Gazetesi
Temmuz 3, 2009
Belediye Seçimleri
Belediye seçimleri ile ilgili olarak kamuoyunun genellikle odaklandığı konu adayların kişisel özellikleri ve hangi partiye mensup...
Dünya Gazetesi
Şubat 27, 2009
Düzenleyici Etki Analizleri
Devlet birçok konuda aldığı kararlarla toplumsal yaşamın kalitesini etkiliyor. Toplumsal kararlar, gerek karmaşıklıkları nedeniye, gerekse uzmanlık...
Dünya Gazetesi
Şubat 10, 2009
Yazı Tura İle Politika
Doğa bilimleri ile sosyal bilimler arasındaki en önemli fark sosyal bilimlerde yapılan gözlemlerin gözleneni değiştirmesidir. Örneğin,...
Dünya Gazetesi
Ocak 9, 2009
Düzenleyici Etki Analizleri
Kamu kaynaklarını doğru ve verimli bir şekilde kullanmak bir ülkenin gelişimi için en önemli konulardan birisidir....
Ocak 2, 2009
İyi Yönetişim El Kitabı
Kamu kaynaklarını doğru ve verimli bir şekilde kullanmak bir ülkenin gelişimi için en önemli konulardan birisidir....
Dünya Gazetesi
Haziran 27, 2008
Vergi ve Toplumsal Uzlaşma
İnsanların bir toplum olarak yaşamlarını bir arada sürdürebilmeleri ve refah düzeylerini geliştirecek fırsatlara sahip olabilmeleri için...
Dünya Gazetesi
Eylül 7, 2007
Demokrasi Performanstır
Küresel vatandaşlığın ön plana çıkmaya başladığı bir dünyada ne insan hakları, ne de demokrasi geleneksel anlamlarıyla...
Dünya Gazetesi
Ağustos 17, 2007
Kamu Sektöründe Fizibilite
Kamu sektörü projeleri toplumsal fayda sağlamak üzere gerçekleştirilen ve vergi gelirleriyle finanse edilen yatırımlardır. Bu nedenle,...
Dünya Gazetesi
Ağustos 9, 2006
Kamu Müdahalesi ve Strateji
Ülkemizde düzenleyici ve denetleyici kurulların rolü her geçen gün artıyor. AB süreci ile birlkte yükselen bu...
Dünya Gazetesi
Haziran 14, 2006
Kamusal Nitelikli Hizmetler
Bazı hizmetler sadece o hizmetin ücretini ödeyenlere değil, aynı zamanda toplumun daha geniş kesimlerine de fayda...
Dünya Gazetesi
Haziran 29, 2005
Üst Kurullar
Dünyada değişen ekonomik, sosyal ve siyasi şartlar karşısında devletin rolü sorgulanıyor. Demokrasi ve liberal piyasa ekonomisi...
Mart 28, 2005
Kamu Reformu
Devletin rolü sadece ülkemizde değil, bütün dünyada tartışılıyor. Bu tartışma kamu otoritesinin en azından yedi sorumluluk...
Mart 28, 2005
Tutumluluk Verimlilik, Etkinlik
Refah düzeyimizi geliştirmek için toplum olarak bu kavramları yaşamımızın her evresine yansıtmayı öğrenmeliyiz. Özellikle de kamu...
Dünya Gazetesi
Haziran 11, 2004
Yerel Yönetim Reformu
Ülkemizde önemli bir reform süreci başladı. Kamu Yönetimi Temel Kanunu geçici maddeler haricinde TBMM’nce kabul edildi....
Dünya Gazetesi
Nisan 23, 2004
Özelleştirme ve Kamu Reformu
Özelleştirme Türkiye’nin, lügatına giriş tarihi itibarıyla öncüler arasında olduğu, uygulama açısından ise çok geri kaldığı bir...
Dünya Gazetesi
Mart 19, 2004
Üst Kurulların Bağımsızlığı
Devlet doğru ve etkin çalıştığında vatandaşlarının refah düzeyi artıyor. Demokrasi ve liberal piyasa ekonomisi günümüzde çoğu...
Dünya Gazetesi
Eylül 6, 2003
Kamu Yönetimi ve Etik Değerler
Kamu sektöründeki “güven açığı” kamu yönetiminin en önemli sorunu haline geliyor. Bu durum, özellikle demokrasi ile...
Dünya Gazetesi
Temmuz 11, 2003
GSMH Ölçümünde Kalitenin Rolü
Her yıl, özellikle de gelişmiş ülkelerin, GSMH hesaplarında servis sektörünün payı artıyor. Üstelik ülkeler arasındaki GSMH’nın...
Dünya Gazetesi
Ağustos 8, 2002
Kamu Yönetimi Reformu
Devletin rolü sadece ülkemizde değil, bütün dünyada tartışılıyor. Bu tartışma kamu otoritesinin en azından beş sorumluluk...
Dünya Gazetesi
Mayıs 18, 2002
Kamu Yönetimi ve Üst Kurullar
Dünyada değişen ekonomik, sosyal ve siyasi şartlar karşısında devletin rolü sorgulanıyor. Demokrasi ve liberal piyasa ekonomisi...
Dünya Gazetesi
Nisan 6, 2002
Güvenilirliğin Yedi İlkesi
Başkalarının kaynaklarını kullanan herkes, onların güvenini kazanmak zorundadır. Ülkemizde yaşanan derin kriz, ABD’de dünyanın en büyük...
Dünya Gazetesi
Mart 10, 2002
Güven Açığı
“Doğruları söyleme, sorumlu bir yurttaş olmanın baş koşuludur.” J. Edgar Hoover Kamu sektörü bütçe açıklarının, enflasyon...
Sabah Gazetesi İşte İnsan Ekİ
Nisan 30, 2000
Devlet ve İnternet
“Bugünün en önemli sorunu, geleceğin eskisi gibi olmadığıdır.” Paul Valery Davos her yıl dünyaya yön veren...
Sabah Gazetesi İşte İnsan Ekİ
Şubat 6, 2000