Ana Sayfa
Makaleler
Türkiye
Rekabet Özgürlüğü

Yaşam kalitesini geliştirebilmek her zaman daha iyiyi aramaktan geçiyor. Daha iyiyi bulabilmek ise her alanda rekabet ortamı oluşturarak gerçekleşiyor. Oysa, gerek siyasette, gerek ekonomide, gerekse düşünce üretiminde önde olanların gayreti kendilerini geliştirmek yerine rekabeti önlemek üzerine odaklanıyor. Bu nedenle, yaşam kalitemizi geliştirmek istiyorsak, rekabet özgürlüğünü kısıtlayan her türlü uygulamaya karşı çıkmayı şiar edinmeliyiz.

Bu kavramı somutlaştırmak için şu örnekle başlayalım: Birçok sporda dünya rekorları ne zaman kırılır? En çok rekor dünya ve olimpiyat şampiyonalarında kırılır. Çünkü sporcular rekabetin en yoğun olduğu bu yarışmalarda daha iyi performans gösterirler. Oysa, sadece kendileriyle rekabet ettikleri antremanlarda en iyi performanslarını sergileyemezler.

Ülkemizde rekabet konusundaki en önemli sınırlamaların yaşandığı alanlardan birisi de siyasettir. Siyasette bir farklılık yolu yaratmanın yolu siyaseti bir partide yapmaktır. Ancak, parti içi demokrasi (özgürlük) tüm partilerde yok denecek kadar azdır. Kendilerini seçecek delegelerin seçiminde çok etikili olan parti liderleri kendi partilerinde neredeyse diktatör gücüne sahiptir. Bu nedenle, siyasette önemli bir rol alıp farklılık yaratabilmek için yapılacak en önemli rekabet parti liderinin gözüne girebilme rekabetidir. Teşvik mekanizması bu şekilde kurulmuş bir kurumda farklı görüşlerin zenginliği değil, liderin destekçisi olmak ön plana çıkar.

Ülkemizde birçok kamu görevi için yapılacak seçimlerde adayların kimler olacağı bile son dakikaya kadar kamuoyu tarafından bilinmiyor. ABD’deki seçimlerde adaylar kamuoyuna açık uzun bir sorgulama sürecinden sonra seçimlere girebiliyor. Çin gibi demokrasi konusunda en iyi örnekler arasında sayılmayan bir ülkede bile belediye başkanları sadece parti üyeliği veya söylemleriyle değil, daha önce daha küçük belediyelerdeki performanslarıyla değerlendirilerek seçiliyor. Ülkemizde ise kamuoyunun performanslarıyla ilgili bağımsız bilgi sahibi olabileceği belediye başkanlarının siyasi partilerin yönetimde üst düzey görev almaları sınırlandırılıyor!

Diğer taraftan, örgütlenme ve iletişim maliyetlerinin arttığı bir ortamda siyasete yeni bir parti kurarak girerek rekabet oluşturma önünde de önemli giriş engelleri vardır. Bu nedenle, ülkemizde gerek parti içi demokrasiyi geliştirerek, gerekse siyasete giriş engellerini en aza indirgeyecek önlemleri alarak siyasette rekabeti özgürleştirerek siyasette gelişmenin önünü açmaya öncelik vermeliyiz.

Benzer şekilde ekonomik açıdan da rekabet ortamının korunduğu açık pazarlarda hem tüketiciler için fiyatlar daha düşük oluyor, hem de daha çok yenilikçi ürün piyasaya sunuluyor. Bu nedenle, piyasa ekonomisinin geçerli olduğu ekonomilerde rekabeti engelleyen davranışları önlemek üzere Rekabet Kurumları devreye alınıyor ve devletin kamu yararını gözeterek ekonomiye müdahalesine sadece piyasanın etkin çalışamadığı durumlarda müsaade ediliyor.

Ancak, ülkeler arasındaki uygulama farklılıkları bazıları için dezavantaj da oluşturabiliyor. Örneğin, kendi iç pazarını dış rekabete karşı koruyan bazı ülkeler bazı sektörlerdeki şirketlerinin dünya çapında rekabet için gerekli ölçek ekonomilerini daha kolay elde edebilmesini sağlayabiliyorlar. Bu nedenle, bir taraftan ekonomimizi rekabeti engelleyen unsurlardan arındırmaya çalışırken, diğer taraftan da dünyada rekabetçi olabilecek ölçek ekonomilerine kavuşabilecek sektörlere özen göstermemiz ekonomik gelişmemiz açısından önem taşımaktadır.

Düşünce konusunda da beklentilerimize veya çıkarlarımıza uymayan görüş ve düşünceleri kötülemek veya yasaklamak bu konudaki rekabeti engelleyen bir yaklaşımdır. Farklı düşüncelerin toplumda duyurulmasının önündeki, basında tekelleşme veya kamu düzenlemeleri ile yasaklama şeklinde gerçekleşen uygulamalar bir toplumun gelişmesini engeller. Düşünceler, söylemlerin, söylemler de eylemlerin temelini oluşturur. Bu nedenle, düşünce üretiminde ve yaygınlaştırılmasındaki engeller ülkedeki yenilikçi uygulamaları da engellemiş olur.

Özetle, yaşam kalitemizi geliştirebilmek için her alanda rekabetin önündeki engelleri kaldırıp, rekabet özgürlüğü sağlamalıyız.

Dr. Argüden
yarguden@arge.com


Dünya Gazetesi
Haziran 6, 2008
Yapısal Reformlar
Refah düzeyini artırabilen bir Türkiye için hangi siyasi partinin desteklendiğinden bağımsız olarak ciddi yapısal sorunları çözecek...
Ağustos 13, 2010
Tek Tip İnsan Yetiştirmek
Dünya ile rekabet edebilmek için tüm kaynaklarımızı verimli ve etkin kullanmalıyız. Ülkemizde her yıl yaklaşık 17 milyon...
Mayıs 28, 2010
Galatasaray ve Toplumsal Eğitim
“Kazanmak her şey değildir, ama kazanma azmi her şeydir” Vince Lombardi Toplumsal öğrenme sınıflarda değil, toplumu...
Sabah Gazetesi İşte İnsan Eki
Mayıs 14, 2010
Takım Tutmak
Sizce bir önerinin kimin tarafından yapıldığı mı? Yoksa, içeriği mi önemlidir? Soru bu şekilde sorulduğunda çoğunluk, önerinin içeriğine...
Nisan 16, 2010
Türkiye için Liderler, Dünya için Liderlik
Tarsus Amerikan Koleji (TAC) “Türkiye için Liderler, Dünya için Liderlik” anlayışıyla kurulan ve yaşayan ülkemizin en önemli...
Şubat 5, 2010
Öğrenmemek Geri Kalmaktır
Geleceğimiz için en büyük tehlike, zamanını üretken faaliyetlerle ve öğrenmeden uzak geçirenlerin çoğalmasıdır. Bu nedenle, okulların tam...
Ocak 15, 2010
Milli Entelektüel Sermayeyi Geliştirmek
Bir ülkenin gelişimi için en temel girdi entelektüel sermaye birikimidir. Çünkü düşünce eylemin temelidir. Kendi özgün...
Dünya Gazetesi
Haziran 12, 2009
Elektrik Yaşam Kalitesini Artırır
Bir ülkenin gelişmesini belirleyen en önemli iki unsur entelektüel sermaye birikimi ve enerji kullanımıdır. Özellikle her...
Dünya Gazetesi
Haziran 5, 2009
Türkiye Dünyaya Ne Katar?
Türkiye için yurt dışından çeşitli kesimlerce Bölgesel Güç, Global Aktör, Stratejik Ortak, Rol Model, Batının Truva...
Aralık 12, 2008
Türkiye AB’ye Güç Katar
Türkiye Avrupa’nın üretim üssü, eğitim sisteminin rekabetçiliği için gerekli talebin kaynağı, emeklilikte en kaliteli yaşam merkezi...
Dünya Gazetesi
Aralık 5, 2008
Komşumuz Rusya
Karadenizden komşumuz Rusya Türk şirketlerinin uluslararası pazarlarda yerleşik olarak gelişmelerinin ilk durağı oldu. Elbette 1980’lerde yurt...
Dünya Gazetesi
Ekim 10, 2008
En Ucuz Enerji
En ucuz enerji tasarruf edilen enerjidir. Dünyadaki ülkeler arası gelir dengesizlikleri azaldıkça, dünyanın enerji talebi artıyor....
Dünya Gazetesi
Temmuz 25, 2008
Rekabet Özgürlüğü
Yaşam kalitesini geliştirebilmek her zaman daha iyiyi aramaktan geçiyor. Daha iyiyi bulabilmek ise her alanda rekabet...
Dünya Gazetesi
Haziran 6, 2008
Toplumsal Uyum
Toplumsal güç çeşitli vektörlerden oluşur. Bir gücü kuvvetli kılan bu vektörlerin aynı yöne yönelmesiyse, o gücü...
Dünya Gazetesi
Mart 21, 2008
Davos ve Dünyaya Katkıda Bulunmak
Dünya’nın gündeminin belirlendiği, iş dünyası liderleriyle devlet başkanlarının, sivil toplum örgütlerinin temsilcileri ve bilim adamlarının biraraya...
Dünya Gazetesi
Ocak 18, 2008
Küreselleşme ve Türkiye
İnsanoğlu yaşam mücadelesinde önceleri küçük takımlar kurarak avlanma ve korunma ihtiyaçlarını karşılarken, zaman içerisinde küçük yerleşim...
Dünya Gazetesi
Kasım 30, 2007
Yaşlılık Yönetimi Politika Önerileri
Demografik gelişmeler en kolay tahmin edilebilen trendler arasında olmasına rağmen, politika oluşturma sürecinde yeteri kadar değerlendirilmiyor....
Dünya Gazetesi
Ekim 19, 2007
Türkiye’nin Seçimi
Önümüzdeki seçimlerde hangi parti veya partiler iktidara gelirse gelsin, iktidarın üç konuda nasıl hareket edeceği yaşam...
Dünya Gazetesi
Temmuz 20, 2007
Seçimlerde Aday Belirleme
Yaklaşan seçimlerde önümüzdeki dönemde ülkemizin yönetim kadrosunu belirlenecek. Bu seçimlerde oy kullanma oranlarının özellikle yüksek olması...
Dünya Gazetesi
Mayıs 18, 2007
Türkiye’den Otomotiv Devrimi
Otomotiv sektörü dünyanın en önemli ve en büyük sektörleri arasında yer alıyor. Dünyada her sene 50...
Dünya Gazetesi
Nisan 27, 2007
Ekonomik Öncelikler
Seçim senesine girdiğimiz 2007 yılında siyasi partiler ekonomi politikalarını gözden geçiriyorlar. Bu konuda yapılan çalışmaların iyi...
Dünya Gazetesi
Mart 28, 2007
Ermeni Meselesi
Geçen hafta Fransa Parlamentosu’nda alınan karar ile birlikte Türkiye’nin gündemine şimdiye kadar görülmemiş bir şekilde oturan,...
Dünya Gazetesi
Ekim 18, 2006
Hangi Davranışı Teşvik Ediyoruz
Toplumsal olarak teşvik ettiğimiz davranışların sonuçlarına katlanmak durumundayız. Birçok konuda doğru davranışları teşvik etmediğimizin farkına bile...
Dünya Gazetesi
Eylül 13, 2006
Basketbolcular ve Toplumsal Eğitim
Dünya Basketbol Şampiyonasındaki Ulusal Takımımız yaklaşımıyla, elde ettiği sonuçlarla hepimize gurur verdi. Basketbol takımımızın özel davetle...
Dünya Gazetesi
Eylül 6, 2006
İşsizlik Sendromundan Kurtulmak
Araştırmalar Türkiye’deki en önemli sorunun işsizlik olduğunu ortaya koyuyor. Bu nedenle girişimciler, siyasetçiler veya bilim adamları...
Dünya Gazetesi
Ağustos 30, 2006
Kur Mu? Yönetim Anlayışı Mı?
Türk Lirasının daha değerli hale gelmesi ve dünyada başka ülkelerin de üretim kapasitelerini hızla geliştirmeleri üreticilerimizi...
Dünya Gazetesi
Temmuz 12, 2006
Düşünce Merkezleri
Düşünce eylemin temelidir. Bireyler, kurumlar ve toplumlardan gelecek için fikri hazırlık düzeyi yüksek olanlar, geleceği şekillendirebilmek...
Dünya Gazetesi
Mayıs 24, 2006
Türk – ABD İlişkilerini Geliştirebilmek
Türkiye ile ABD arasındaki ilişkiler demokrasi, özgürlükler, insan hakları ve serbest piyasa ekonomisi gibi ortak idealleri...
Dünya Gazetesi
Mayıs 17, 2006
Kara Afrika’dan Sarı Afrika’ya
Günümüzde küreselleşme konusundaki gelişmeler ele alındığında en önemli gelişmenin Çin’in yüksek kalkınma hızının dünya üzerindeki etkileri...
Dünya Gazetesi
Mart 15, 2006
Türkiye’nin Markalaşması
Blgi ve iletişim süratli bir şekilde artırıyor ve yayılıyor. Buna bağlı olarak, insanlar yoğun bir bilgi...
Dünya Gazetesi
Kasım 30, 2005
E-Saglık
Bilgi teknolojilerinin en önemli katkı sağlayabileceği sektörlerden birisi de sağlık sektörü. Sağlık sektöründeki önemli teknolojik gelişmelere...
Dünya Gazetesi
Kasım 2, 2005
E-Eğitim
Kurumların en önemli varlığı insan kaynakları. Bu kaynağı sürekli olarak geliştirebilen ve güncel bilgiyle donatabilen şirketler...
Dünya Gazetesi
Ekim 19, 2005
Kurumsal Yapılar ve Yatırım
Bir ülkenin gelişmesinde en önemli girdilerden birisi de o ülkeye yapılan yatırımlardır. Uluslararası şirketlerin bir ülkeye...
Dünya Gazetesi
Temmuz 6, 2005
Türk ABD İlişkilerini Geliştirmek
Türkiye ile ABD arasındaki ilişkiler demokrasi, özgürlükler, insan hakları ve serbest piyasa ekonomisi gibi ortak idealleri...
Dünya Gazetesi
Haziran 1, 2005
Antalya’nın Markalaşması
Antalya son yirmi yıldaki yatırım atağı ile dünyanın önemli turizm merkezleri arasına girmeye başladı. Ancak, Türkiye’nin...
Dünya Gazetesi
Nisan 27, 2005
Eğitimde İçerik ve Süreç
Türkiye, eğitim çağındaki gençlerin toplam nüfusa oranı en yüksek olan ülkeler arasında yer alıyor. Bu nedenle...
Dünya Gazetesi
Nisan 13, 2005
Yalın Vergi
Vergi devleti devlet yapan kaynakların temeli, toplumların kamu hizmetlerini gerçekleştirebilmesinin aracıdır. Vergi sisteminde geçerli olması beklenen...
Dünya Gazetesi
Mart 16, 2005
Tarihe Küresel Bakış
“Türkler: Bin Yılın Yolculuğu” sergisinin İngiliz Kraliyet Sanat Akademi’sinde açılmasına fikri ve maddi katkıda bulunanları kutlamak...
Dünya Gazetesi
Şubat 2, 2005
Kızlarını Eğiten Yaşam Kalitesini Geliştirir
Bir toplumun gelişmesi, yaşam kalitesinin artması, o toplumun insan kaynaklarını ne kadar etkin kullandığı ile belirleniyor....
Dünya Gazetesi
Ocak 26, 2005
İstihdamı Geliştirmek
Türkiye’nin en önemli sorunu istihdam sorunudur. Çeşitli tahminlere göre geçtiğimiz bir yıl içinde işsizler ordusuna katılan...
Dünya Gazetesi
Aralık 10, 2004
Bilimsel Çalışmalarla Politika Üretmek
Ülkemizde politika üretmek (“policy analyses”, “policy development”) kavramı, politika yapmak (“politics”) kavramı ile karıştırılıyor. Zaten politika...
Dünya Gazetesi
Ekim 8, 2004
Yaşlılığın Finansmanı
Cumhuriyet tarihine baktığımızda en önemli uğraşımız nüfusu ve ekonomisi hızla büyüyen bir ülkenin ihtiyaçlarına yetişmek olduğunu...
Dünya Gazetesi
Eylül 24, 2004
Vergi Reformu
Devleti devlet yapan en önemli unsurlardan birisi de vergi koyma yetkisidir. Bu yetkisini sorumlu, adil ve...
Dünya Gazetesi
Haziran 4, 2004
E-birey ve E-devlet
Dünyada önemli bir devrim gerçekleşiyor: İnsanlar için iletişimde zaman ve mekân bağımlılığını ortadan kaldıran, bilgiye erişim...
Dünya Gazetesi
Mart 12, 2004
Yarını Arayışlar
Geçtiğimiz hafta sonu ARGE Danışmanlık ve NMC tarafından “Yarını Arayışlar” toplantısı düzenlendi. Toplantıya, fikirleriyle, kararlarıyla ve...
Dünya Gazetesi
Şubat 27, 2004
Kıbrıs ve Karar Teorisi
İnsanlar tarih boyunca yaşamlarını sürdürmek ve yaşam kalitesini artırmak için hep seçim yapmak ve karar vermek...
Dünya Gazetesi
Ocak 7, 2004
Türkiye’nin Tanıtımı
Ülkemizi hem yurt içinde, hem de yurt dışında yeteri kadar iyi tanıtamıyoruz. İşte ispatı: (i) Türkiye’ye...
Dünya Gazetesi
Ekim 30, 2003
Verimsizlik Yolsuzluktan Daha Kötü
“İki şişe süt çalanla, iki şişe sütü sokağa döken arasında ne fark var?” Yolsuzluk gerçekten bir...
Dünya Gazetesi
Ekim 17, 2003
Yaratıcı İnsanları Cezbetmek
Ülkemizin refah düzeyini, bu topraklarda yaşayanların yaşam kalitesini artırmak için yatırımlara ihtiyaç var. Bu yatırımları finanse...
Dünya Gazetesi
Ağustos 2, 2003
Üniversite Reformu
Üniversiteler bir toplumda bilgi üretimi ve yaratıcılığın geliştirilmesi için büyük öneme sahip kurumlardır. Ülke refahını artırmak...
Dünya Gazetesi
Temmuz 18, 2003
Okul Kitapları
Bu hafta yaklaşık 15 milyon genç bir eğitim yılını daha tamamlayıp yaz tatiline çıkıyor. Öğrencilerin performans...
Dünya Gazetesi
Haziran 13, 2003
E-Devlete Doğru
31 yıldır sürdürülen çalışmalar sonunda bu hafta nüfus kayıtlarının elektronik ortamda tutulmasını sağlayan Mernis projesi hayata...
Dünya Gazetesi
Ocak 25, 2003
2020 İçin Rekabet Stratejileri
Geçmişi değiştiremeyiz, ama geleceği kazanabilir veya kaybedebiliriz. 2020 yılında daha güçlü bir Türkiye, refah düzeyi daha...
Dünya Gazetesi
Aralık 14, 2002
AKP Bunları Yapabilecek mi?
Bu hafta Türkiye siyasetinde önemli bir değişim yaşandı. Ancak, ülkemiz için önemli olan bu hafta yaşanan...
Dünya Gazetesi
Kasım 9, 2002
Offset Uygulamaları
Geçen hafta Ege Serbest Bölgesi (ESBAŞ) ülkemizde ilk kez “Offset” uygulamaları konusuda bir sempozyum düzenledi. “Offset”...
Dünya Gazetesi
Ekim 25, 2002
Dünya Markası Olarak Türkiye
Ülkemizin dünyada aranan bir marka haline gelmesini sağlamak ürün ve hizmetlerimizle yarattığımız katma değerin yükselmesine yardımcı...
Dünya Gazetesi
Eylül 27, 2002
Piontek, Derwall ve Terim’ler
Türkiye futbolda önemli bir başarıya imza attı. Öncelikle, bu başarıyı getiren futbolcularımızı, teknik heyeti ve idarecileri...
Dünya Gazetesi
Temmuz 6, 2002
Reel Sektörde Değişim
Ülkemizde makro ekonomik düzeyde önemli reformlar gerçekleştiriliyor. Ancak, bu reformların yarattığı altyapı üzerinde şirketlerimizin de başarıyı...
Dünya Gazetesi
Haziran 2, 2002
Test Odaklı Eğitim Sistemi
Dünya ile rekabet edebilmek için tüm kaynaklarımızı verimli ve etkin kullanmalıyız. Ülkemizde her yıl yaklaşık 17...
Dünya Gazetesi
Mayıs 25, 2002
A.B.D. ile Stratejik İşbirliği
Uzun senelerdir A.B..D. ile ilişkilerimiz ağırlıklı olarak siyasi ve askeri konularla sınırlı olarak gelişti. Türkiye’nin Kore...
Dünya Gazetesi
Şubat 16, 2002
Küresel Rekabet Gücü – 2
Ülkemizin rekabet gücünü artırmak için sadece kamu sektöründe değil, özel sektörde de zihniyet değişimi gerekiyor. Dünya...
Dünya Gazetesi
Şubat 8, 2002
Küresel Rekabet Gücü – 1
Bir ülkenin rekabet gücünü belirlemede en etkili performans ölçütü gelişmenin geçmişle değil, diğer ülkelerle karşılaştırmasıdır. Dünya...
Dünya Gazetesi
Şubat 2, 2002
Beyin Gücü
Türkiye önemli bir reform sürecinden geçiyor. Kamunun rolü yeniden tasarlanıyor, finansal sistem yeniden yapılandırılıyor ve hatta...
Dünya Gazetesi
Ocak 18, 2002
Dünyayla Rekabet
“Rekabetin olmadığı bir ortamda büyük işler başarmak çok kolaydır.” Willian van Home Bir ülkenin rekabet gücünü...
Sabah Gazetesi İşte İnsan Eki
Aralık 17, 2000
Eğitimde İçerik
“En yüksek getiriyi sağlayan yatırım, bilgiye yapılan yatırımdır.” Benjamin Franklin Ülkemizde her yıl yaklaşık 15 milyon...
Sabah Gazetesi İşte İnsan Eki
Ekim 21, 2000
Cazibe Merkezi
“Kaderimizi yıldızlarda değil, kendi içimizde aramalıyız.” William Shakespeare Ülkemizin gelişmesi için yatırıma, yatırımların gerçekleşmesi içinse yabancı...
Sabah Gazetesi İşte İnsan Eki
Mart 12, 2000